(Bạn đọc) - Trong 50 năm qua, thế giới đã chứng kiến tốc độ gia tăng nợ công của các nước, đặc biệt là các khoản nợ nước ngoài. Nguyên nhân chính là nhiều nước phải vay nợ nước ngoài để phát triển kinh tế nhằm bắt kịp tốc độ tăng trưởng kinh tế chung của thế giới. Theo Economist, nợ công toàn cầu cuối năm 2013 đã vượt 48.872 tỷ USD, đến nay con số đó còn cao hơn nhiều. Trong đó, Nhật Bản hiện đang là nước có nợ công cao nhất thế giới, khoảng 12.5790 tỷ USD (chiếm 227,9% GDP); Mỹ nợ công khoảng 11.700 tỷ USD, dự báo lên khoảng 200% GDP vào năm 2040.

Ảnh: Theo các chuyên gia của Ngân hàng Thế giới, áp lực nợ công Việt Nam hiện nay còn đến từ bội chi ngân sách ở mức cao, bình quân giai đoạn 2011 – 2015 là khoảng 5,6% GDP.

Ảnh: Theo các chuyên gia của Ngân hàng Thế giới, áp lực nợ công Việt Nam hiện nay còn đến từ bội chi ngân sách ở mức cao, bình quân giai đoạn 2011 – 2015 là khoảng 5,6% GDP.

Báo cáo đánh giá về chi tiêu công Việt Nam do Chính phủ Việt Nam phối hợp với Ngân hàng Thế giới thực hiện cho thấy, tỷ lệ nợ công trên GDP của Việt Nam tăng mạnh, do chính sách tài khoá nới lỏng trong những năm qua. Nợ công so với GDP tăng đáng kể từ 51,7% năm 2010 lên 61% năm 2015. Việt Nam nằm trong những quốc gia có tỷ lệ nợ trên GDP tăng nhanh nhất, tăng khoảng 10% trong 5 năm qua. Nếu xu hướng này vẫn tiếp diễn, Việt Nam sẽ phải đối mặt với những quan ngại nghiêm trọng về bền vững tài khoá.

Ông Ousmane Dione – Giám đốc quốc gia Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam nhận định: Báo cáo đánh giá về chi tiêu công của Việt Nam ra đời trong thời điểm quan trọng, khi mà Việt Nam phải đối mặt với nhiều khó khăn về mặt tài khóa. Chính phủ Việt Nam có kế hoạch cân đối tài khóa, giảm bội chi ngân sách nhà nước 4,9% GDP. Đây là điều rất quan trọng, nhưng để đạt được mục tiêu này cần phải nỗ lực tăng cường tái cơ cấu ngân sách, quản lý tài sản công, tăng trách nhiệm giải trình, nâng cao tính bền vững tài khóa.

dngsexb1-cgkw

Một trong những điểm chú ý nêu ra trong báo cáo là chi tiêu đầu tư công vẫn ở mức cao, đầu tư công còn dàn trải, chồng chéo, trùng lặp như: đầu tư cảng biển, sân bay cả Trung ương và địa phương đều lập kế hoạch. Ông Sebastian Eckardt, Chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam cho rằng: Để nợ công không vượt trần, cần đảm bảo thâm hụt ngân sách được kiềm chế. Vì vậy, cần tăng cường thực hiện các biện pháp hạn chế chi tiêu đã công bố, đồng thời mở rộng nguồn thu trong nước.

Thực tế việc Nhà nước đứng ra bảo lãnh cho nhiều doanh nghiệp vay nợ dẫn đến rủi ro nhất là doanh nghiệp thua lỗ, Chính phủ có nguy cơ trả nợ thay. TS Nguyễn Đức Độ – Học viện Tài chính cho rằng: Cần siết chặt bảo lãnh của Chính phủ đối với các khoản vay của doanh nghiệp nhà nước, để kéo giảm nợ công: “Chính phủ không nên bảo lãnh nhiều cho doanh nghiệp nhà nước chỉ làm dự án kinh doanh mang tính lợi nhuận, mà chỉ nên tập trung vào các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng tạo điều kiện kinh doanh chung cho hệ thống. Vì những dự án kinh doanh thì có nhiều rủi ro”.

Hiện nợ công vẫn dưới ngưỡng cho phép là 65% GDP. Tuy nhiên theo Bộ Tài chính, ước tính tới cuối năm 2017, nợ công Việt Nam có thể lên tới 64% GDP, rất sát với mức trần. Do đó để kéo giảm nợ công là rất cấp bách, đòi hỏi phải cơ cấu lại ngân sách nhà nước để phát triển bền vững.

Các chuyên gia Ngân hàng thế giới đưa ra 68 khuyến nghị, theo đó Chính phủ cần xây dựng và thực hiện một lộ trình củng cố tình hình tài khóa để đảm bảo sự bền vững xong ít ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế. Điều này đòi hỏi Chính phủ phải có cam kết mạnh mẽ về bội chi và duy trì nợ công dưới mức cho phép. Cần nâng cao hiệu quả đầu tư công, cơ cấu lại ngân sách ở mức độ nhất định cho phù hợp. Bên cạnh đó phải tăng cường cơ chế quản lý hiệu quả hoạt động và giải trình trách nhiệm về sử dụng vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước.

Cái đáng lo ngại hiện nay về vấn đề nợ công ở Việt Nam đó là, thiếu minh bạch trong kiểm soát các khoản nợ của chính quyền địa phương và doanh nghiệp nhà nước. Đồng thời, việc xử lý các khoản nợ xấu – hậu của của các dự án đầu tư làm ăn thua lỗ không triệt để, dẫn đến các tác động tiêu cực tới quá trình đầu tư, gây hậu quả xấu cho nền kinh tế của nước nhà.

CTV Hải Nam

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@vovanthuong.org
Xem thêm:
Thích và chia sẻ bài này trên