(Kinh tế) - Diễn đàn “Người Việt có tầm ảnh hưởng toàn cầu” (Vietnam Global Leaders Forum – VGLF) lần đầu tiên được tổ chức ở Paris – Pháp vào hai ngày 30 và 31-3 vừa rồi. Diẽn đàn cho thấy một dấu hiệu thực sựu tích cực trong chiến lược thu hút nhân tài, đây là chiến lược lâu dài của Việt Nam trong suốt nhiều năm qua. Đặc biệt, diễn đàn có sự tham dự của chủ Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân.

Đây là một bước mở để nhân tài nhận ra rằng Chính phủ đang rất coi trọng họ. Đảng và Nhà nước đã đánh giá đúng vai trò của người Việt ở hải ngoại, trân trọng tài năng và đóng góp của họ cho thế giới và đất nước.

Xu hướng hiện đại hóa, toàn cầu hóa đã dẫn tới cảnh chảy máu chất xám ở Việt Nam

Xuất phát từ thông điệp “không chọn người nhà”, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định rằng: “Không có nhân tài thì không thể phát triển đất nước. Nhưng có nhân tài rồi mà không trọng dụng thì càng khiến đất nước suy yếu”.

Thủ tướng nhấn mạnh, Đảng và Nhà nước luôn coi trọng đội ngũ trí thức, nhân tài; luôn mong muốn phát huy tốt nhất tiềm năng của đội ngũ tri thức trong và ngoài nước. Để đội ngũ này trở thành nguồn lực, sức mạnh cho phát triển đất nước, nâng cao hơn nữa vị thế quốc gia.

Song, Thủ tướng cũng không khỏi băn khoăn, trăn trở về chuyện sử dụng nhân tài như thế nào và làm sao để trí tuệ, năng lực người Việt được tỏa sáng, đóng góp cho sự phát triển phồn vinh của đất nước. Thủ tướng nói, đó là vấn đề lớn.

Chiến lược để thu hút người tài hiện nay đã bắt đầu được đề cập và triển khai khá mạnh mẽ ở nhiều nơi. Ở TP Hồ Chí Minh, người có tài năng đặc biệt sẽ được thưởng thấp nhất là 50 triệu đồng và tối đa là một tỷ. Hàng loạt các địa phương khác cũng có chính sách “trải thảm đỏ” cho nhân tài. Và có một tín hiệu đáng mừng là gần đây có rất nhiều người tài sẵn sàng bỏ những mức thu nhập cao ngất ngưởng ở xứ người về phục vụ cho đất nước.

Thế nhưng nhìn vào thực tế, vấn đề thu hút nhân tài và giữ chân nhân tài vẫn là một vấn đề nhiều trăn trở. Như trường hợp của Giáo sư Trương Nguyện Thành vì không đủ chuẩn làm hiệu trưởng Trường Đại học Hoa Sen (theo Luật Giáo dục của Việt Nam) nên ông đã khăn gói trở về Mỹ. Đây là một sự đáng tiếc của ngành giáo dục và gây mất niềm tin đối với việc thu hút nhân tài của Việt Nam.

Sự việc đáng tiếc của “GS quần đùi” cho thấy một thực tế đang tồn tại rằng: “một mặt ta nói thu hút nhân tài là tạo cơ chế để nhân tài phát huy nhưng một mặt, ta lại đang bắt nhân tài phải “chui” vào cái cơ chế hiện hữu của mình”.

“Trải thảm đỏ cho nhân tài về nước”, người ta đã nói về điều này hàng chục năm qua, nhưng cho đến nay nhiều nhân tài vẫn không thể nhìn thấy “thảm đỏ” đó là như thế nào. Phải chăng những chính sách thu hút nhân tài của chúng ta chưa đúng? Giáo sư Trương Nguyện Thành và rất nhiều nhân tài khác cần gì? Vì sao họ “tắc đường” và quyết định không ở lại Việt Nam? Có phải vì chính sách đãi ngộ kém?

Như vậy, cách giữ chân nhân tài phải là những thứ khác chứ không liên quan đến tiền. Đó có thể là cách quản lí, sử dụng nhân tài, là môi trường làm việc có tính kích thích để họ cống hiến, thậm chí để họ chủ động và sáng tạo trong công việc; có chiến lược hoạch định để nhân tài thăng tiến…

Philip Kotler “cha đẻ marketing hiện đại” từng nhấn mạnh rằng: “Để thu hút khách hàng tốn 1, nhưng để giữ chân khách hàng tốn đến 3. Giữ chân khách hàng, hay giữ chân nhân tài, đều khó hơn việc thu hút”.

Chế độ đãi ngộ để thu hút nhân tài vào bộ máy công quyền hay các cơ quan khoa học, sự nghiệp ở các địa phương hiện nay là khá tốt. Thế nhưng, phải chăng chúng ta vẫn đang có một sự nhầm lẫn giữa thu hút bằng chế độ đãi ngộ và chuyện tạo môi trường để giữ chân họ?

Có một thống kê đáng buồn về chiến lược thu hút nhân tài ở Đà Nẵng năm trước là có hàng chục người đã…bỏ chạy. Mặc dù báo cáo của các sở ngành, đơn vị liên quan đều cho rằng đã “bố trí công việc phù hợp với trình độ, chuyên ngành đào tạo, các học viên đều hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ”.

Từ thực tế này đặt ra câu hỏi là: Vậy thì vì sao vẫn có nhiều nhân tài sẵn sàng từ bỏ chế độ được đãi ngộ để ra bên ngoài? Phải chăng những người có năng lực, có chí tiến thủ thật sự nhìn thấy môi trường làm việc không còn phù hợp thì phải tìm hướng đi mới để phát triển khả năng thay vì ở lại chỗ cũ để ngày càng mai một?

Từ chuyện ở Đà Nẵng và nhiều chuyện khác về nhân tài, có thể rút ra một điều, môi trường làm việc với nhân tài mới là yếu tố giữ chân được họ. Nhưng tiếc rằng, trong các đề án thu hút nhân tài của nhiều tỉnh thành hiện nay chỉ thấy kèm theo mức thưởng, hỗ trợ ban đầu chứ chưa thấy đề án nào hứa hẹn một môi trường làm việc chuyên nghiệp cả.

Tạo dựng được môi trường làm việc thông thoáng cho nhân tài còn quan trọng hơn quy định về mức thưởng, phụ cấp. Nhân tài, nếu không có đất để dụng võ thì cũng sẽ trở thành vô dụng và họ phải tháo chạy là chuyện đương nhiên.

Như cô Trần Thị Thúy, 30 tuổi, một cô giáo “trường làng”, dạy môn Anh văn ở Trường THPT Đức Hợp, huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên, người vừa được nhận giải thưởng cao nhất của Diễn đàn Giáo dục toàn cầu do Tập đoàn Microsoft tổ chức vào năm 2017.

Khi được lãnh đạo Microsoft Canada mời cô đến làm việc tại đất nước này. Cô đã giải thích: “Nếu ai cũng bỏ đi tới những nơi có điều kiện tốt hơn… thì những đứa trẻ ở nơi xa xôi sẽ thiệt thòi”.

Cô Trần Thị Thuý – giáo viên dạy tiếng Anh tại trường THPT Đức Hợp

Câu nói ấy nhắc ta nhớ tới câu nói của Anh hùng Lực lượng vũ trang Lê Mã Lương ngày nào… Ngày ấy, Lê Mã Lương được cho đi học nước ngoài, nhưng anh từ chối và nói rất thành thật: “Đi học thì còn nhiều dịp. Nhưng cứu nước thì chỉ có dịp này”. Từ câu nói đó, anh đã quyết chí xông pha một mất một còn với địch.

Hồ Chí Minh từng nói: “Tôi tuyệt nhiên không ham danh vọng một chút nào… Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc là làm sao cho nước ta được độc lập tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”. Người luôn luôn nghĩ đến dân, đến nước, lấy hạnh phúc của dân làm hạnh phúc của mình. Người còn nói: “… nếu nước độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc, tự do thì độc lập cũng không nghĩa lý gì”.

Đất nước cần những người tài đức trong chiến đấu lẫn trong xây dựng hòa bình. Chúng ta cần những con người mới, những tâm hồn cao thượng, lấy quyền lợi của đất nước, của nhân dân làm niềm say mê, chứ không phải lấy lợi ích bản thân làm mục tiêu phấn đấu. Chúng ta cần và quý trọng những thanh niên thấm nhuần tư tưởng, đạo đức của Bác Hồ, toàn tâm toàn ý phục vụ nhân dân, phục vụ cách mạng và biết sung sướng nhất khi thấy đất nước phát triển, như mỗi khi nâng lá cờ Tổ quốc lên cao, trước bạn bè thế giới.

Cho nên, những người trẻ tuổi như Trần Đại Nghĩa, Lê Mã Lương trong quá khứ, như cô giáo Thúy ở hiện tại và nhiều người ưu tú khác nữa. Còn nhớ câu nói nổi tiếng của Người khi lên thăm Đền Hùng năm xưa: “Các vua Hùng đã có công dựng nước. Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Muốn giữ được nước thì phải hết lòng yêu thương nước, sống chết một lòng cùng nhân dân làm mọi việc, tìm mọi cách, phát huy mọi sáng kiến để làm cho dân giàu, nước mạnh.

Trong mọi hoàn cảnh, mỗi con người Việt Nam nên nghĩ rằng mình là người có nhiều năng lực, dám học hỏi, dám tìm tòi để không ngừng tiến bộ, như cô giáo Thúy đó, chẳng phải tấm gương tự tin, tự lực vươn lên là gì? Dạy Anh văn có phải chuyện gì xa lạ lắm đâu, vậy mà cô không cam chịu dậm chân tại chỗ, cô quyết kết nối, giao lưu với toàn thế giới, để cho các học trò trong đồng ruộng quê mùa của mình có thể làm quen, kết bạn với học sinh Ai Cập, Ấn Độ, Philippines… và đem lại cho môn học Anh văn một phương pháp học mới, đầy sáng tạo và thú vị.

(Theo Bút Danh)

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về [email protected]
Xem thêm:
Thích và chia sẻ bài này trên
Từ khóa: ,